Alkoholizm jest chorobą postępującą, objawiającą się charakterystycznymi zmianami zarówno w sferze fizycznej, jaki i psychicznej. Wśród osób nadużywających lub uzależnionych nie zawsze można zauważyć wyraźne zmiany fizyczne. Można jednak zaobserwować swoiste objawy w sferze poznawczej, emocjonalnej i myślenia.

Sfera emocjonalna

Osobom uzależnionym i nadużywającym alkoholu często towarzyszą:

  • wahania nastroju – od depresyjnego po nadmiernego pobudzenia, euforycznego,
  • stany lękowe,
  • dysforia, czyli drażliwość, złość),
  • zobojętnienie uczuciowe,
  • spłycenie uczuciowe,
  • chwiejność emocjonalna,
  • tendencje do gwałtownych reakcji emocjonalnych,
  • apatyczność, brak energii i motywacji do podejmowania wysiłku fizycznego,
  • anhedonia, czyli brak lub utrata zdolności odczuwania przyjemności.
alkoholizm zamiany w myśleniu
strefa poznawcza alkoholizm

Sfera poznawcza

Wbrew pozorom alkoholizm ma znaczny wpływ na funkcjonowanie w sferze poznawczej, dlatego występują:

  • zaburzenia pamięci i koncentracji uwagi,
  • trudności w abstrakcyjnym myśleniu,
  • zaburzenia spostrzegania (np. czasowe halucynacje, omamy wzrokowe, słuchowe, czuciowe)

Zmiany w myśleniu

Wraz z rozwojem uzależnienia następuje wzmożone działanie psychologicznych mechanizmów obronnych - mechanizmu iluzji i zaprzeczeń, takich jak:

  • zaprzeczanie oczywistym faktom,
  • minimalizowanie kwestii związanych z sięganiem po alkohol,
  • przerzucanie odpowiedzialności na innych za swoje picie,
  • racjonalizowanie i szukanie logicznych argumentów usprawiedliwiających picie,
  • wybiórcze postrzeganie i przyjmowanie do siebie sygnałów świadczących o nadużywaniu alkoholu,
  • unikanie myślenia o konsekwencjach picia i rozwoju alkoholizmu,
  • fantazjowanie i nieracjonalne postrzeganie rzeczywistości.
zmiany w myśleniu alkoholizm
zaburzenia psychiczne - alkoholizm

Zaburzenia psychiczne

Intensywne nadużywanie alkoholu może także spowodować występowanie takich zaburzeń psychicznych, jak:

  • Zespół Otella (tzw. paranoja alkoholowa),
  • Zespół Korsakowa (charakteryzujący się trwałym uszkodzeniem pamięci świeżej),
  • Zespół otępienny (wynikający z uszkodzeń i zaburzeń funkcjonowania całego układu nerwowego, w tym zaniku struktur mózgowych).